Echtscheiding

Een echtscheiding is een ingrijpende gebeurtenis voor beide partijen alsmede voor eventuele kinderen. De vertrouwde basis die er tijdens het huwelijk was, valt weg. Fundamentele zaken (zoals wonen, financiën en zorg voor kinderen) zullen veranderen. Dit leidt tot onzekerheid. Partijen hebben bovendien niet langer een gezamenlijk belang, maar ieder hun eigen belangen en emoties.

Het is van belang dat de onderwerpen in kaart gebracht worden die met de echtscheiding geregeld moeten worden. Hierover dienen partijen beslissingen te nemen. Hierbij is deskundig advies en bijstand op diverse terreinen (maatschappelijk, financieel, fiscaal, juridisch) van groot belang. Van Kooten Advocaten kan u op juridisch vlak adviseren en bijstaan.

In eerste instantie zullen wij de juridische consequenties van de echtscheiding met u in kaart brengen. Voorts bespreken wij met u welke stappen dienen te worden gezet, op welk moment en op welke manier.

De echtscheiding kan – in hoofdlijnen – op twee manieren geregeld worden:

1. Echtscheiding in gezamenlijk overleg

Het verdient de voorkeur om zoveel mogelijk in onderling overleg met de andere partij afspraken te maken over de gevolgen van de echtscheiding. De ervaring leert dat regelingen die in onderling overleg tot stand zijn gekomen duurzamer en effectiever zijn dan regelingen die zijn opgelegd. Zeker indien er kinderen zijn, is overleg van evident belang, aangezien partijen ook na de scheiding aan elkaar verbonden blijven als ouders. Bovendien zijn ouders met ingang van 1 maart 2009 verplicht om bij scheiding een ouderschapsplan op te stellen. Teneinde tot een regeling te komen, zullen beide partijen water bij de wijn moeten doen. Een alternatief voor overleggen is strijden. Hier wordt in de regel niemand beter van. Los van het resultaat, leidt strijd in de regel tot een langdurige (en kostbare) procedure. Een echtscheiding kan uitsluitend worden uitgesproken door een rechter. Hiertoe dient door een advocaat een verzoekschrift te worden ingediend namens één van de echtgenoten dan wel namens de echtgenoten gezamenlijk. Indien partijen er in slagen om in onderling overleg afspraken te maken, worden deze afspraken in de regel vastgelegd in een echtscheidingsconvenant. Partijen kunnen de rechter verzoeken de inhoud van het convenant over te nemen in de beschikking. In dat geval kan een zitting achterwege blijven.

2. Als partijen niet in overleg afspraken kunnen maken: één partij vraagt de echtscheiding aan.

Indien partijen er niet in slagen om in overleg tot afspraken over de echtscheiding en de gevolgen daarvan te komen, kan ééen van beide partijen via een advocaat een eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding indienen. Naast het verzoek om echtscheiding, kan worden verzocht om (neven)voorzieningen te treffen ten aanzien van onder meer:
- minderjarige kinderen (gezag/ verblijfplaats/ omgang/ alimentatie);
- partneralimentatie;
- voortgezet gebruik van de echtelijke woning;
- verdeling van de gemeenschappelijke boedel/ afwikkeling huwelijkse voorwaarden.

Tegen een eenzijdig verzoekschrift tot echtscheiding kan de andere partij via een advocaat verweer voeren. Als grond voor een echtscheidingsverzoek geldt dat het huwelijk duurzaam ontwricht is. Als één van beide partijen meent dat dit het geval is, zal de rechter dit in de regel ook aannemen en de echtscheiding uitspreken. Een verweer tegen het echtscheidingsverzoek op zich heeft in beginsel weinig kans van slagen. Wel kan de andere partij een zogenaamd pensioenverweer voeren. Dit komt erop neer dat de partij uitsluitend akkoord kan gaan met de scheiding indien er een regeling is getroffen over pensioen bij overlijden van de andere partij. Dit kan van belang zijn indien door de echtscheiding te verwachten nabestaandenpensioenaanspraken ernstig verminderden of zelfs verdwijnen.

In de praktijk wordt in de regel geen verweer gevoerd tegen de echtscheiding op zich, maar wel tegen nevenvoorzieningen waarom tegelijk met de echtscheiding is verzocht.

Nadat verweer is gevoerd, zal een zitting worden gepland. Vervolgens zal de rechter beslissingen nemen. Overigens is het goed mogelijk dat partijen gedurende de procedure alsnog tot overeenstemming komen. De rechter zal in de regel ook mediation voorstellen aan partijen.

Het kan van belang zijn dat voorafgaand aan de echtscheidingsprocedure dan wel tijdens de echtscheidingsprocedure tijdelijke regelingen (voorlopige voorzieningen) worden getroffen die gelden voor de duur van de echtscheidingsprocedure. Bijvoorbeeld ten aanzien van de kinderen/ levensonderhoud en woning.

Nadat de rechter de echtscheiding heeft uitgesproken, dient de beschikking te worden ingeschreven in het register van de burgerlijke stand. Pas als dat is gebeurd, bent u definitief gescheiden. Inschrijving kan pas na het verstrijken van 3 maanden vanaf de datum van de echtscheidingsbeschikking, tenzij beide partijen schriftelijk akkoord gaan met inschrijving binnen de termijn van 3 maanden (door middel van het tekenen van een akte van berusting).